ART MULTIPLE
Bij grafische technieken is de afdruk behalve bij zeefdruk steeds het spiegelbeeld van de oorspronkelijke tekening. Het onderwerp wordt dus niet rechtstreeks op het blad gemaakt maar op een medium dat wordt geïnkt en daarna in een drukpers met de hand wordt afgedrukt. Deze technieken zijn naargelang het basisprincipe onder te delen in drie grote groepen: diepdruk, hoogdruk en vlakdruk.
Diepdruk:
ets
In de metaalplaat, die bedekt is met een zachte vernis, de etsgrond, wordt met een etsnaald de voorstelling getekend. Op die plaatsen komt het metaal bloot te liggen. In een bad van salpeterzuur worden die bloot gekomen delen van de plaat ingebeten en verdiept. Na het verwijderen van de etsgrond wordt de plaat geïnkt en daarna afgeslagen. De verdiepte delen houden de inkt vast en worden afgedrukt.
aquatint
Door middel van kleine korreltjes harspoeder die op de verwarmde etsplaat worden vastgesmolten ontstaat een poreus oppervlak, dat wanneer de plaat in het zuurbad is geweest, grijzige tintverschillen te zien geeft en aldus toonnuances bij het afdrukken doet ontstaan.
droge naald
Hierbij worden de lijnen direct met een scherpe naald in een metaalplaat getekend. De rand die opzij van de lijnen ontstaat, de braam, houdt de inkt vast waardoor de lijnen fluwelig afdrukken.
mezzotint
Mezzotint is op twee punten een ongebruikelijke techniek. Het prepareren van de plaat vergt nogal zware lichamelijke arbeid en de afbeelding wordt van donker naar licht uitgewerkt, het spiegelbeeld van de klassieke benadering bij tekenen en grafische technieken. Eerst moet het oppervlak van de plaat systematisch geruwd worden, zodat er een structuur ontstaat die overal even gelijkmatig en diep zwart wordt afgedrukt. Middentonen en wit worden verkregen door deze structuur gladder te maken, waardoor toonnuances ontstaan.
De tinten geven bij mezzoprints vaak een sfeervol resultaat met een minimale lineaire structuur. De techniek werd aanvankelijk gebruikt om reproducties te maken die een fijner effect hadden dan lijngravures, waarbij de tonen vloeiend in elkaar overgingen. Het eentonige, puur mechanische ‘wiegen’ van de plaat om tonen aan te brengen schrikt al snel af. De mezzotint afbeelding is echter uniek in haar soort. De intens diepe zwarte vlakken gaan over in lichtere tonen, waaronder zelfs heel helder wit, en het resultaat kan indrukwekkend zijn.
Hoogdruk
Door wegsteken van materiaal worden de lijnen en vlakken van het ontwerp uitgespaard. Zij liggen dus hoger dan de rest. Daarna worden zij ingerold met inkt en afgedrukt. In deze categorie onderscheiden wij naargelang het gebruikte basismateriaal de hout- en linoleumsnede.
Vlakdruk
litho
Met vettige inkt of vetkrijt wordt het ontwerp op een kalkstenen plaat getekend. Versterkt door een scheikundige bewerking hecht het vet zich aan de steen, waarna de totale steen vochtig gemaakt wordt. De vette inkt zal door het getekende beeld vastgehouden worden, het overige deel van de steen dat vochtig is, stoot de inkt af. Voor het drukken moet het vocht op de steen drogen, waarna hij drukklaar is.
zeefdruk
Per kleur van het ontwerp maakt men een sjabloon in was, dat men hecht aan een weefsel (zeef). In de praktijk wordt de compositie meestal langs fotografische weg op het weefsel overgebracht. De inkt wordt door de open, niet met was gevulde mazen van het weefsel op het papier gedrukt (gezeefd). Hierbij zet zich de dikke inktlaag af, waardoor zeefdruk gekenmerkt wordt.
nummering
Van deze kunstwerken worden in principe meerdere afdrukken gemaakt die genummerd worden vb. :1/5 waarvan het eerste cijfer het volgnummer is, terwijl het tweede cijfer de totale oplage aangeeft
verdere aanduidingen zijn:
HC Honoris Causa - Hors Commerce
PDA Proef van de artist
EP Epreuve artiste
AP Artist proof
UNIKATEN
monotype
Op een geïnkte plaat wordt een blad papier gelegd waarop de tekening wordt gemaakt. Door de druk bij het tekenen kleeft de inkt aan het papier. Zo ontstaat op de achterkant een eenmalige afdruk in spiegelbeeld van de oorspronkelijke tekening.